ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΓΟΡΑ ΕΞΟΧΙΚΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ
Ποιες περιοχές προτιμούν Έλληνες και ξένοι;
Τα νησιά του Αργοσαρωνικού που προσελκύουν κυρίως Αθηναίους λόγω της γρήγορης πρόσβασης από την πρωτεύουσα, η Χαλκιδική για τους Βορειοελλαδίτες, η Κρήτη, το Ιόνιο και τα μεγάλα νησιά του Αιγαίου για ενδιαφερομένους από το εξωτερικό, λόγω της ευκολίας που προσφέρουν οι αεροπορικές συνδέσεις, βρίσκονται στο επίκεντρο της ζήτησης όσον αφορά τη δεύτερη κατοικία.
Ποιες είναι οι τιμές;
Αργοσαρωνικός
Αίγινα, Ύδρα, Πόρος και Σπέτσες προσφέρουν το πλεονέκτημα για τις λεγόμενες \”διακοπές του Σαββατοκύριακου\” καθ\’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, αλλά και κατά τους χειμερινούς μήνες, αφού πλέον τα νησιά του Αργοσαρωνικού θεωρούνται ως συνέχεια του νομού Αττικής. Η δρομολόγηση ταχύπλοων, πέραν των συμβατικών, σκαφών έχει βελτιώσει σημαντικά τις προσβάσεις με αποτέλεσμα στα συγκεκριμένα νησιά, να βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη της μίας ώρας από την Αθήνα.
Για την Ύδρα, οι κατασκευές νέων κατοικιών γίνονται κυρίως σε εντός σχεδίου οικόπεδα, λόγω της δυσκολίας πρόσβασης στα εκτός σχεδίου, με τις περιοχές που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον να εντοπίζονται καταρχάς στον κεντρικό οικισμό, τον Βλυχό, τα Καμίνια και εσχάτως το Μαντράκι. Στην Ύδρα είναι έντονο και το ξένο στοιχείο, αφού το νησί εδώ και δεκαετίες ήταν δημοφιλές στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα πολλοί ξένοι, κυρίως Γερμανοί, να έχουν αγοράσει οικόπεδα. Οι τιμές των εντός σχεδίων οικοπέδων κυμαίνονται από 300 έως 400 ευρώ ανά τ.μ., ενώ οι τιμές πώλησης των παλαιότερων μονοκατοικιών ξεκινούν από 2.000 ευρώ ανά τ.μ. και ακολουθούν την ανιούσα. Οι υψηλές τιμές δικαιολογούνται και από τα υψηλά κόστη για τα υλικά που μεταφέρονται σε …μουλάρια!
Προάστιο της Αθήνας θεωρείται πλέον ο Πόρος που έχει το πλεονέκτημα και της οδικής πρόσβασης από την Πελοπόννησο, από το χωριό του Γαλατά που βρίσκεται απέναντι από το νησί. Η δόμηση εδώ γίνεται και στα εκτός σχεδίου οικόπεδα, ενώ μόλις την τελευταία διετία έχουν αρχίσει να κατασκευάζονται πιο οργανωμένα συγκροτήματα, αφού και οι κατασκευαστές τα τελευταία δύο χρόνια περίπου έχουν αυξήσει το ενδιαφέρον τους για την περιοχή. Πέραν των Αθηναίων, ζήτηση εκδηλώνεται και από το εξωτερικό κυρίως από Γάλλους και Γερμανούς. Οι τιμές για τα εκτός σχεδίου ξεκινούν από 15 ευρώ ανά τ.μ. και τα εντός σχεδίου από 50 ευρώ ανά τ.μ., ενώ οι τιμές πώλησης κατοικιών ξεκινούν από τα 1.500 ευρώ ανά τ.μ.
Φθηνότερη σε σχέση με την Ύδρα και τις Σπέτσες συγκεντρώνοντας ωστόσο υψηλή ζήτηση τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται η Αίγινα, με τις τιμές πώλησης των νέων κατοικιών να διαμορφώνονται μεταξύ 1.300 και 3.000 ευρώ ανά τ.μ.. Για το λόγο αυτό μάλιστα μεγάλοι κατασκευαστές και εταιρείες ακινήτων αναζητούν το τελευταίο διάστημα ευκαιρίες στο νησί, για την αγορά μεγάλων εκτάσεων με σκοπό την κατασκευή οργανωμένων συγκροτημάτων κατοικιών.
Εύκολη πρόσβαση από τη θάλασσα αλλά και από την ξηρά, από το Πόρτο Χέλι, οπότε μετά μπορεί κανείς να περάσει απέναντι ακόμη και με θαλάσσιο ταξί, προσφέρουν οι Σπέτσες, με αποτέλεσμα να κατατάσσεται στους δημοφιλέστερους προορισμούς. Η δυσκολία βέβαια στο νησί έγκειται στο να βρει κανείς ελεύθερα οικόπεδα ή νεόδμητες κατοικίες, δεδομένου μάλιστα ότι ένα σημαντικό τμήμα του νησιού είναι χαρακτηρισμένο ως δασική έκταση. Αποτέλεσμα; Οι τιμές να κυμαίνονται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα με τα εντός σχεδίου οικόπεδα να ξεκινούν από 500 ευρώ ανά τ.μ. και των εκτός σχεδίων από 50 ευρώ, ενώ τα σπίτια πωλούνται από 2.500 ευρώ ανά τ.μ.
Χαλκιδική
Αγαπημένος προορισμός των Θεσσαλονικέων, η Χαλκιδική γνωρίζει τα τελευταία χρόνια σημαντική ανοικοδόμηση, από πολλές μικρές τεχνικές εταιρείες, που αναπτύσσουν στην περιοχή πολυτελή παραθεριστικά συγκροτήματα. Εσχάτως, τη Χαλκιδική έχουν ανακαλύψει και οι Ευρωπαίοι, δεδομένης της μικρής απόστασης από το αεροδρόμιο Μακεδονία, με τις περιοχές που βρίσκονται περί τη μιάμιση ώρα από το αεροδρόμιο να συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη ζήτηση. Ποιες περιοχές βρίσκονται στην πρώτη σειρά των προτιμήσεων;
Καταρχάς στην περιοχή της Νέας Καλλικράτειας που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από τη Θεσσαλονίκη και για το λόγο αυτό μάλιστα δεν είναι λίγοι αυτοί που επιλέγουν την περιοχή ακόμη και για μόνιμη κατοικία. Οι τιμές για νέες κατοικίες στην περιοχή ξεκινούν από τα 1.030 ευρώ ανά τ.μ., ενώ οι ενδιαφερόμενοι ζητούν κυρίως μικρά σπίτια από 70 έως 100 τ.μ.. Πολύγυρος και Μουδανιά βρίσκονται επίσης στο επίκεντρο. Ανοδικά κινείται πλέον η ζήτηση και στο τρίτο πόδι σε περιοχές όπως η Ουρανούπολη, η Αμμουλιανή, η Τρυπητή, το Στρατώνι και η Νέα Ρόδα.
Ειδικότερα, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από υποψήφιους αγοραστές συγκεντρώνει το πρώτο πόδι και η ευρύτερη περιοχή της Κασσάνδρας, δεδομένης της εγγύτητας με την πόλη της Θεσσαλονίκης. Χαρακτηριστικό της περιοχής πλέον, ότι είναι ελάχιστα τα προσφερόμενα οικόπεδα κοντά στη θάλασσα και ακόμη και αυτά που πωλούνται, οι τιμές τους αγγίζουν ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Η δόμηση πάντως αφορά τόσο εντός όσο και εκτός σχεδίου οικόπεδα. Στο πρώτο \”πόδι\” τα εντός σχεδίου οικόπεδα μπορεί να ξεκινούν στην καλύτερη περίπτωση από τα 90 ευρώ ανά τ.μ., ενώ, όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά μεσίτες της περιοχής, υπάρχουν και κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις παραθαλάσσιων οικοπέδων που έχουν πουληθεί με τιμές ακόμη και πάνω από τα 550 ευρώ ανά τ.μ.. Όσον αφορά τα εκτός σχεδίου οικόπεδα, οι τιμές ξεκινούν από τα 10 ευρώ ανά τ.μ. και μπορεί να φθάσουν ακόμη και τα 60 ευρώ ανά τ.μ. ανάλογα με την περιοχή.
Το δεύτερο πόδι, η περιοχή της Σιθωνίας, θεωρείται πιο \”παρθένο\” δεδομένου ότι η ανοικοδόμηση έχει ξεκινήσει μόλις τα τελευταία χρόνια και για το λόγο αυτό μάλιστα υπάρχουν και ελλείψεις όσον αφορά το δίκτυο αποχέτευσης, την ύδρευση κ.τ.λ.. Η δόμηση αφορά κατά κύριο λόγο τα εκτός σχεδίου οικόπεδα, οι τιμές των οποίων κυμαίνονται από 9 ευρώ ανά τ.μ. έως 30 ευρώ περίπου, ενώ για τις νεόδμητες κατοικίες η αντίστοιχη διακύμανση είναι από τα 1.000 έως τα 3.000 ευρώ ανά τ.μ.. Έλλειψη, κυρίως λόγω της μορφολογίας της ευρύτερης περιοχής, παρατηρείται για παραθαλάσσια οικόπεδα, ωστόσο όπως αναφέρουν οι μεσίτες στη Σιθωνία οι τιμές που ζητούνται αναλογικά με το φυσικό κάλλος της περιοχής θεωρούνται χαμηλές.
Φθηνότερα ακίνητα βρίσκει κανείς στο τρίτο πόδι, τη χερσόνησο Άθω, όπου η προσφορά είναι σαφώς μεγαλύτερη. Πέραν των παραθαλάσσιων οικοπέδων, αγοραστικό ενδιαφέρον εκδηλώνεται εσχάτως και για τον ορεινό όγκο της Χαλκιδικής κυρίως με επίκεντρο τους παραδοσιακούς οικισμούς: Π.χ. στην περιοχή της Αθύτου τα πετρόκτιστα σπίτια πωλούνται κοντά στα 1.800 ευρώ ανά τ.μ.
Κρήτη
Η συντριπτική πλειοψηφία των μεγάλων και μικρών κατασκευαστών αναζητούν ή έχουν προχωρήσει ήδη σε αγορές μεγάλων εκτάσεων στην Κρήτη, για την ανέγερση οργανωμένων οικιστικών συγκροτημάτων. Το τελευταίο διάστημα, με τη δρομολόγηση ταχύτερων πλοίων, έχει μικρύνει ακόμη περισσότερο η απόσταση που χωρίζει την Κρήτη από την ελληνική πρωτεύουσα. \”Αγκάθι\” για την περαιτέρω ανάπτυξη εξακολουθεί να αποτελεί το οδικό δίκτυο, στο οποίο εξαγγέλλονται κατά καιρούς παρεμβάσεις, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει τα τελευταία χρόνια σημαντική βελτίωση.
Στην περιοχή του Αγίου Νικολάου, η Ελούντα και εσχάτως η Σητεία, η οποία αποτελεί την \”ανερχόμενη\” δύναμη συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Στην ευρύτερη περιοχή της Ελούντας οι τιμές των οικοπέδων είναι οι ακριβότερες στην Κρήτη, με πράξεις να έχουν γίνει ακόμη και στην τιμή των 800 χιλ. ευρώ ανά στρέμμα για τα πιο προνομιακά οικόπεδα. Οι τιμές την τελευταία διετία στην Ελούντα έχουν αυξηθεί σε ποσοστό πάνω από 15%, ενώ δεν λείπουν και οι μεγαλοεπενδυτές στην περιοχή όπως ο όμιλος Μαντωνανάκη και ΓΕΚ- ΤΕΡΝΑ.
Αντίστοιχα, ούκ ολίγοι είναι οι μεγαλοκατασκευαστές στο νομό Χανίων (όμιλος J&P, Cybarco, Leptos κ.α.), πέραν των τοπικών \”παικτών\” που προχωρούν στην κατασκευή οργανωμένων συγκροτημάτων παραθεριστικών κατοικιών, στην προσπάθεια να καλύπτουν τη ζήτηση στην περιοχή. Στα Χανιά είναι αρκετοί οι Βρετανοί αγοραστές οικοπέδων. Οι καλές προοπτικές για την περιοχή ενισχύονται περαιτέρω με τις νέες επεκτάσεις του σχεδίου πόλης από το δήμο, ενώ δεν λείπουν και οι αναπλάσεις περιοχών, όπως π.χ. της Νέας Χώρας, της Αμπεριάς κ.τ.λ.. Στο νομό Χανίων οι κατοικίες πωλούνται μεταξύ 1.100- 2.500 ευρώ ανά τ.μ. κατά μέσο όρο περίπου, ενώ δεν λείπουν και ενδιαφερόμενοι αγοραστές για σπίτια στην παλιά πόλη.
Η ευρύτερη περιοχή του Ηρακλείου είναι μάλλον αδικημένη όσον αφορά τη ζήτηση για παραθεριστική κατοικία σε σύγκριση με τις υπόλοιπες περιοχές του νησιού. Για το λόγο αυτό μάλιστα και η προσφορά εξοχικών κατοικιών δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη, ενώ η δόμηση αφορά κατά κύριο λόγο τα εκτός σχεδίου οικόπεδα, αφού οι εκτάσεις εντός σχεδίου είναι σχετικά περιορισμένες. Στα εκτός σχεδίου οικόπεδα οι τιμές κυμαίνονται μεταξύ 20 και 50 ευρώ ανά τ.μ., ενώ για τα εντός σχεδίου τα αντίστοιχα νούμερα είναι μεταξύ 80 και 150 ευρώ ανά τ.μ.. Ο δήμος Ηρακλείου πάντως έχει προγραμματίσει μία σειρά από αναπλάσεις προκειμένου να βελτιώσει την εικόνα της πόλης.
Ανερχόμενη θεωρείται η περιοχή του Ρεθύμνου, ανάμεσα στα Χανιά και το Ηράκλειο, με τη ζήτηση να αφορά κατά κύριο λόγο οικόπεδα με μονοκατοικίες από Έλληνες, Γερμανούς, Σκανδιναβούς και Βρετανούς. Στην περιοχή δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγο τοπικοί κατασκευαστές, ενώ η προσφορά νέων κατοικιών βαίνει την τελευταία διετία αυξανόμενη. Πέραν των αναπλάσεων που επιχειρεί ο δήμος Ρεθύμνου, υπάρχουν και ορισμένες περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί παραδοσιακές προσδίδοντας υπεραξία στην περιοχή. Στο Ρέθυμνο, οι τιμές των κατοικιών κυμαίνονται κατά μέσο όρο μεταξύ 1.000- 2.500 ευρώ ανά τ.μ.
Νησιά Αιγαίου
Η ζήτηση στην κοσμοπολίτικη Μύκονο, τη Σαντορίνη, την Πάρο και την Τήνο ήταν ανέκαθεν εξαιρετικά μεγάλη. Το ενδιαφέρον των αγοραστών, όμως, έχει ξεπεράσει τους παραδοσιακούς προορισμούς και έχει φτάσει σε νησιά του Αιγαίου που πριν μερικά χρόνια ήταν σχεδόν στα …αζήτητα: Νάξος, Σύρος, Σίφνος, Κέα, Άνδρος, Πάτμος, Μήλος δημιουργούν ένα πλέγμα έντονου αγοραστικού ενδιαφέροντος που εκδηλώνεται κυρίως τον Απρίλιο και το Μάιο αλλά και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Το γεγονός που εντυπωσιάζει τα τελευταία χρόνια στις Κυκλάδες είναι σίγουρα η έντονη ανοικοδόμηση ως αποτέλεσμα της υψηλής ζήτησης για παραθεριστικές κατοικίες. Στο γεγονός αυτό έχει συντελέσει και η βελτίωση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων που έχουν μικρύνει τις αποστάσεις από τα λιμάνια του Πειραιά και του Λαυρίου.
Πρώτες προτιμήσεις των υποψήφιων αγοραστών εξοχικής κατοικίας είναι αναμφισβήτητα η Μύκονος και η Σαντορίνη.
Στη Μύκονο είναι μεγάλος ο αριθμός των μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών που διαθέτουν μεγάλες εκτάσεις, άνω των 100 στρεμμάτων, προς μελλοντική εκμετάλλευση για την κατασκευή παραθεριστικών κατοικιών. Η προσφορά για οικόπεδα είναι περιορισμένη σε σχέση με τα έτοιμα σπίτια που μπορεί να πωλούνται κατά μέσο όρο από 2.000 έως 3.500 ευρώ, και μπορεί και ακριβότερα για περιοχές όπως ο Πλατύς Γιαλός, Άγιος Στέφανος και Ορνός.
Στη Σαντορίνη, η μεγάλη ζήτηση παρατηρείται, όπως είναι φυσικό, για την ευρύτερη περιοχή της Καλντέρας με τις τιμές ωστόσο να κυμαίνονται σε δυσθεώρητα επίπεδα λόγω της έλλειψης προσφοράς. Ελάχιστα στο νησί είναι και τα ελεύθερα οικόπεδα ειδικά στις \”καλές\” περιοχές όπως Ημεροβίγλι ή η Οία και τα Φηρά. Αντίθετα, μεγαλύτερη είναι η προσφορά στη νοτιότερη πλευρά του νησιού, όπου κατασκευάζονται εσχάτως και αρκετά συγκροτήματα κατοικιών. Ως προς τις τιμές υπάρχει μεγάλη διακύμανση, με χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις στην περιοχή, π.χ. της Οίας όπου έχει ζητηθεί για αγορά οικοπέδου τιμή κοντά στα 1.000 ευρώ ανά τ.μ.! Αντίθετα, στις φθηνές περιπτώσεις, υπάρχουν αγροτεμάχια που ξεκινούν από 15 ευρώ ανά τ.μ.
Η Κέα ή Τζια, έχει γίνει βασικός προορισμός γνωστών Αθηναίων οι οποίοι αγοράζουν μεγάλες εκτάσεις γης και κτίζουν πολυτελείς βίλες. Ενδεικτικά, οι κατοικίες του νησιού πωλούνται από 1.900 έως τα 3.600 ευρώ.
Με ραγδαίους ρυθμούς μεγαλώνει και η αγορά σε νησιά λιγότερο γνωστά όπως η Πάρος, η \’Ανδρος, η Τήνος, η Νάξος, η Σύρος. Μεγάλη ζήτηση για οικόπεδα και εξοχικά παρατηρείται στην \’Ανδρο λόγω της εγγύτητάς της με την Αττική. Στα συγκροτήματα εξοχικών κατοικιών που κυμαίνονται από 70 τ.μ. έως 150 τ.μ. πωλούνται από 1.700 έως 2.700 ευρώ.
Εισβολή Γερμανών παρατηρείται στη Νάξο, τη Σίφνο και τη Μήλο, ενώ ιδιάζουσα περίπτωση είναι η Σύρος που το καζίνο έφερε τουρισμό και επενδυτές. Στην Ερμούπολη τα παραδοσιακά σπίτια της Άνω Σύρας είναι ανάρπαστα. Οι τιμές για τα οικόπεδα εντός σχεδίου στη Σύρο κυμαίνονται από 70 ευρώ έως 130 ευρώ ευρώ ανά τ.μ., ενώ στη Σίφνο από 60 έως 220 ευρώ ανά τ.μ.. Στη Νάξο παρατηρείται εσχάτως μεγάλη κινητικότητα για την κατασκευή οργανωμένων παραθεριστικών συγκροτημάτων, όχι μόνο από τους τοπικούς κατασκευαστές, αλλά και από μεγάλες εταιρείες.
Αντίστοιχη περίπτωση είναι και αυτή της Ρόδου, από τα Δωδεκάνησα, που έχει το πλεονέκτημα των εύκολων προσβάσεων από όλη την Ευρώπη, με πρωταγωνιστές τους Βρετανούς: Έτσι εξηγείται και το έντονο ενδιαφέρον των μεγαλύτερων κατασκευαστών, που έχουν αγοράσει ήδη σημαντικές εκτάσεις στο νησί και έχουν ήδη προχωρήσει στην κατασκευή οργανωμένων παραθεριστικών συγκροτημάτων. Αυτός είναι και ο λόγος που η προσφορά σε αυτού του είδους τα συγκροτήματα είναι υψηλή σε όλο το νησί, σε αντίθεση με τις μεμονωμένες κατοικίες, για τις οποίες η προσφορά είναι αισθητά χαμηλότερη. Το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στη νότια Ρόδο, ενώ η μεγαλύτερη δόμηση αφορά εκτός σχεδίου οικόπεδα.
Βρετανοί επίσης αλλά και Γερμανοί είναι αυτοί που αναζητούν δεύτερη κατοικία στο δεύτερο δημοφιλέστερο, από πλευράς τουριστικής κίνησης, νησί των Δωδεκανήσων, την Κώ, που μόλις την τελευταία διετία έχει αρχίσει να ανεβαίνει στις προτιμήσεις των αγοραστών, δεδομένων και των πρόσφατων αλλαγών ως προς τις νέες εντάξεις στο σχέδιο πόλης.
Επτάνησα
Στάση αναμονής από Έλληνες, μεγαλύτερη ζήτηση ωστόσο από ξένους επενδυτές, Βρετανούς, Ιταλούς, Γερμανούς, Ολλανδούς ή Σουηδούς παρατηρείται για τα τέσσερα μεγάλα νησιά του Ιονίου, Κεφαλονιά, Ζάκυνθο, Λευκάδα και Κέρκυρα.
Πρόβλημα για το νησί της Κέρκυρας, που αφορά βέβαια το κέντρο της πόλης, είναι η έντονη κίνηση, για το οποία καταβάλλονται προσπάθειες από το δήμο με νέες θέσεις στάθμευσης περιφερειακά της πόλης. Οι τιμές στην Κέρκυρα παρουσιάζουν μεγάλη διακύμανση ανάλογα με την περιοχή, με τις βορειότερες περιοχές του νησιού να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από αγοραστές που μπορεί να πληρώσουν μέχρι και 4.000 ευρώ ανά τ.μ. για κατοικίες υψηλών προδιαγραφών. Μεγάλη είναι η διακύμανση και για τις τιμές των οικοπέδων, με τις χαμηλότερες τιμές να ξεκινούν από 15 ευρώ ανά τ.μ. για τα εκτός σχεδίου και φυσικά κατά πολύ υψηλότερες από 60 ευρώ και πάνω για τα εντός σχεδίου.
Για τη Ζάκυνθο, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν μεσίτες της περιοχής, η ζήτηση επικεντρώνεται για κατοικίες που κοστίζουν μεταξύ 150.000- 200.000 ευρώ, ενώ την παρούσα περίοδο δεν είναι πολλές οι νέες κατασκευές, αφού η υφιστάμενη προσφορά θεωρείται επαρκής. Για τα \”καλά\” σπίτια οι τιμές που προσφέρονται κυμαίνονται κατά μέσο όρο γύρω στα 2.000 ευρώ ανά τ.μ., χωρίς βέβαια να λείπουν και οι εξαιρέσεις προς τα πάνω, ενώ οι μεσαίας κατηγορίας κι ενδεχομένως πιο παλιές κατοικίες προσφέρονται σε τιμές κοντά στα 1.200 ευρώ ανά τ.μ.
Αντίστοιχα διαμορφώνονται οι συνθήκες και στην Κεφαλονιά, με τις τιμές των κατοικιών να ξεκινούν από τα 1.200 ευρώ ανά τ.μ. και να φθάνουν κατά μέσο όρο τα 2.000 ευρώ. Οι Βρετανοί κρατούν και σε αυτή την περίπτωση τα σκήπτρα της ζήτησης, που είναι υψηλή κοντά στις περιοχές με τις περισσότερες υποδομές: Η ευρύτερη περιοχή του Αργοστολίου συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των αγοραστών, ενώ ανερχόμενη θεωρείται η παραλιακή περιοχή από το Λουρδά μέχρι την Σκάλα.
Το προφίλ του ξένου αγοραστή
Στους 100 επενδυτές σε εξοχικά οι 20 είναι ξένοι με καλύτερους πελάτες τους Βρετανούς, Γερμανούς, Ιταλούς και Σουηδούς. Οι ξένοι μπορούν να διαθέσουν από 150 χιλ. ευρώ έως 500 χιλ. ευρώ και αναζητούν σπίτια από 80 τ.μ. και πάνω.
Οι αγοραστές που θα αναζητούν εξοχικό στην Ελλάδα στο μέλλον, θα είναι κυρίως Βορειοευρωπαίοι, 50 ετών και άνω, με παιδιά και με μεσαία ή υψηλά εισοδήματα. Το κοινό αυτό επιθυμεί να \”μεταναστεύσει\” τα επόμενα χρόνια στα νότια, δηλαδή σε θερμότερα κλίματα και σε χώρες με πιο χαμηλό κόστος διαβίωσης. Η Ελλάδα συγκεντρώνει τα χαρακτηριστικά αυτά, ενώ η ζήτηση από το εξωτερικό επικεντρώνεται κυρίως σε σύγχρονες εξοχικές κατοικίες σε οργανωμένα παραθεριστικά συγκροτήματα, που μόλις τα τελευταία χρόνια αρχίζουν να αναπτύσσονται στη χώρα μας.
Σε χώρες όπως η Κύπρος, η Πορτογαλία και η Ισπανία έχουν γίνει, κι εξακολουθούν να υλοποιούνται, πολλές τέτοιου είδους επενδύσεις, αποτελώντας έτσι βασικούς προορισμούς για τους Βορειοευρωπαίους που επιθυμούν να αποκτήσουν εξοχικό στη Μεσόγειο.
Σημειωτέον ότι σύμφωνα με παλιότερη έρευνα του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών- ΙΟΒΕ, μέχρι το 2020 αναμένεται να έχουν μετακινηθεί στην Ελλάδα πάνω από δύο εκατομμύρια άτομα, κυρίως από τη Βόρεια Ευρώπη. Αριθμός, που αντιστοιχεί σε τουλάχιστον ένα εκατομμύριο καινούργιες κατοικίες, δεδομένου ότι οι υπάρχουσες εξοχικές κατοικίες δεν ικανοποιούν, παρά μόνο σε μικρό βαθμό, τις σύγχρονες απαιτήσεις των ξένων αγοραστών.
\”Από την στιγμή που θα ξεκινήσει η συστηματική διάθεση στη διεθνή αγορά εξοχικών κατοικιών σε ελληνικά τουριστικά θέρετρα, δεν αποκλείεται μέσα στην επόμενη δεκαετία ο αριθμός των ενδιαφερομένων αγοραστών να φθάσει και τα 3 ή 4 εκατομμύρια. Φυσικά, απαραίτητη προϋπόθεση για όλα αυτά είναι να ξεκαθαρίσει η πολιτεία όσο το δυνατόν πιο σύντομα το θέμα των ζωνών χρήσης, που συχνά αποτελεί τροχοπέδη για τις εταιρείες όταν αναζητούν μεγάλες κυρίως εκτάσεις για την ανάπτυξη παραθαλάσσιων συγκροτημάτων\”, επισημαίνει η μελέτη.
Για τη χρηματοδότηση της αγοράς τους, ποσοστό άνω του 50% των ξένων έρχεται με μετρητά προκειμένου να πετύχει καλύτερες τιμές, ενώ οι περισσότεροι δεν μπορούν να κατανοήσουν τη χρησιμότητα της διαφορετικής τιμής στο συμβόλαιο από αυτή που πληρώνουν και τα επιπλέον τετραγωνικά μέτρα σε σχέση με αυτά που αναγράφονται στο συμβόλαιο, τακτική ιδιαίτερα συνήθης για τα ελληνικά δεδομένα.
Πλεονεκτήματα- Μειονεκτήματα
Μπορεί η παραθεριστική κατοικία στην Ελλάδα να βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο, ωστόσο η Ελλάδα δεν παύει να υστερεί σε πολλά σημεία έναντι των υπόλοιπων ανταγωνιστών της, κυρίως τις χώρες της μεσογειακής λεκάνης και κυρίως την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Τουρκία αλλά και την Κύπρο.
Η Ελληνική Πολιτεία αν πράγματι θέλει να προωθήσει την αγορά β\’ κατοικίας, ώστε η χώρα μας να μετεξελιχθεί σε έναν …παράδεισο για ξένους συνταξιούχους θα πρέπει να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές, σε θέματα φορολογικά, νομικά, υποδομών, γραφειοκρατίας. Αυτό τουλάχιστον επισημαίνουν οι μεσίτες στα ελληνικά νησιά που είναι αποδέκτες της σημαντικής ζήτησης από το εξωτερικό, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έχει ακολουθήσει το παράδειγμα της Ισπανίας ή της Πορτογαλίας, όπου έχουν δημιουργηθεί ολόκληρα γερμανικά, σουηδικά ή βρετανικά χωριά.
Σύμφωνα με τους μεσίτες και τα στελέχη εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην αγορά παραθεριστικής κατοικίας τα οφέλη για την Ελλάδα από την έλευση ξένων αγοραστών παραθεριστικών κατοικιών είναι καταρχάς ότι διαχέεται η ανάπτυξη προς την περιφέρεια, επιμηκύνεται η τουριστική σεζόν, προσελκύονται μικρά και μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια από το εξωτερικό, ενώ η χώρα αποκτά τρόπο αναπλήρωσης των ελληνικών επενδυτικών κεφαλαίων που επενδύονται στο εξωτερικό. Πέραν αυτού, ενδυναμώνει το τουριστικό ρεύμα προς την Ελλάδα μέσω των φίλων και συγγενών των αγοραστών κατοικιών και η χώρα αποκτά φορολογούμενους χωρίς απαιτήσεις από τα κρατικά ταμεία και τα ταμεία συντάξεων.
Στα πλεονεκτήματα της Ελλάδας έναντι των \”ανταγωνιστών\” της, κυρίως τις υπόλοιπες μεσογειακές χώρες είναι καταρχάς ότι αποτελεί πολύ καλό προορισμό διακοπών, με φυσική ομορφιά από παραθαλάσσιο μεσογειακό τοπίο έως και αλπικά ορεινά σκηνικά. Μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες ήταν θετικός ο απολογισμός για τη χώρα μας αλλάζοντας την εικόνα που ίσχυε μέχρι σήμερα στο εξωτερικό των \”rooms to let\” σε μία ικανή και σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα, την ίδια στιγμή που έχει βελτιωθεί και η προβολή της χώρας στο εξωτερικό. Στα πλεονεκτήματα περιλαμβάνεται και ο ελληνικός τρόπος ζωής που είναι συνυφασμένος με το λεγόμενο \”ευ ζήν\”.
Στα θετικά της Ελλάδας θα πρέπει να αναφέρουμε την αυξημένη ασφάλεια που νιώθει κάποιος, είτε είναι ντόπιος είτε ξένος, σε σχέση με άλλες χώρες. «Το πρώτο πράγμα που ρωτούν ξένοι που ενδιαφέρονται να αγοράσουν σπίτι εδώ είναι πόσο ασφαλής είναι η χώρα κι αν χρειάζεται να βάλουν …κάγκελα στα παράθυρα και τις μπαλκονόπορτες!», αναφέρει χαρακτηριστικά η κ. Ελέν Σανιέ, Γαλλίδα μεσίτρια που ζει και εργάζεται στη χώρα μας.
Ως αρνητικά, επίσης έναντι του ανταγωνισμού, μπορούν να χαρακτηρισθούν το ξεπερασμένο πολεοδομικό θεσμικό πλαίσιο και ειδικότερα, η κατάταξη περιοχών απλά σε εντός και εκτός σχεδίου που κάθε άλλα παρά βοηθά, προκαλώντας ταυτόχρονα τεχνητή έλλειψη γης καθιστώντας έτσι τις τιμές της γης υψηλές. Όσοι ασχολούνται με τα ακίνητα δεν έχουν πάψει να αναφέρονται στη γραφειοκρατία και το δυσνόητο νομικό πλαίσιο, το ξεπερασμένο φορολογικό σύστημα με τις αντικειμενικές αξίες και τις πραγματικές τιμές και το σύνολο των φόρων που έχουν να κάνουν με τα ακίνητα. Εχθρικό επενδυτικό περιβάλλον και η εσωστρέφεια σε κρατικό επίπεδο με μικρή ευαισθησία σε σχέση με τις επιχειρηματικές ανάγκες είναι επίσης από τους παράγοντες που επιδρούν αρνητικά.
Ποια προβλήματα αντιμετωπίζουν οι ξένοι που θέλουν να αποκτήσουν παραθεριστική κατοικία στην Ελλάδα;
Οι τιμές στα ελληνικά νησιά κυμαίνονται σε υψηλά επίπεδα και είναι λίγες συγκριτικά οι λεγόμενες \”ευκαιρίες\”, που παρουσιάζονται τις περισσότερες φορές κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, δεδομένου ότι κατά τους θερινούς μήνες η παραθεριστική κατοικία βρίσκεται στο επίκεντρο. Πέραν των υψηλών τιμών- στην Τουρκία υπάρχουν κατοικίες σε καλά οργανωμένες παραθαλάσσιες περιοχές με 50.000- 60.000 ευρώ όταν στην Ελλάδα οι αντίστοιχες τιμές κυμαίνονται από 120.000- 130.000 ευρώ και πάνω- το επίπεδο των υποδομών, όσον αφορά π.χ. το οδικό δίκτυο που υστερεί σε σύγκριση π.χ. με το αντίστοιχο της \”ανταγωνίστριας\” Ισπανίας, αλλά και το φορολογικό καθεστώς των ακινήτων.
Ένας επίσης σημαντικός παράγοντας είναι και η ίδια η λειτουργία της αγοράς ακινήτων: Στην Ελλάδα, η κτηματαγορά απευθύνεται κυρίως στον Έλληνα καταναλωτή- ίσως το τελευταίο διάστημα να αρχίζει να γίνεται πιο προσιτή και στον ξένο, χρειάζεται όμως ακόμη χρόνος προκειμένου να φθάσει τα επίπεδα άλλων ευρωπαϊκών αγορών. Ένας ξένος Δυτικοευρωπαίος, σίγουρα δεν μπορεί να καταλάβει την ελληνική γραφειοκρατία ή γιατί πρέπει για το αυτονόητο - όπως π.χ. είναι τα τετραγωνικά μέτρα του σπιτιού που θέλει να αγοράσει- να είναι παράνομος.
Επιπλέον, το νομικό πλαίσιο και το φορολογικό δεν βοηθούν τόσο τις αγορές ακινήτων από ξένους: Για παράδειγμα όταν αγοράσει κανείς ένα σπίτι, μπορεί να επιθυμεί να έχει ένα αυτοκίνητο, ένα σκάφος κ.τ.λ. για τις μετακινήσεις του, κάτι το οποίο είναι πολύπλοκο με τις υφιστάμενες φορολογικές διατάξεις, ενώ, την ίδια στιγμή, σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές αυτού του είδους τα θέματα έχουν λυθεί. Επίσης, αν κάποιος αγοράσει β\’ κατοικία στην Ελλάδα, ένα μέρος του εισοδήματός του υπόκειται σε φορολόγηση, κάτι το οποίο δεν ισχύει σε άλλες χώρες.
Για έναν υπήκοο χώρας εκτός Σένκεν, ένα από τα βασικά προβλήματα είναι το θέμα της άδειας παραμονής: Αν π.χ. ο ενδιαφερόμενος αγοραστής δεν είναι Ευρωπαίος, είναι π.χ. Αμερικάνος ή Αυστραλός μπορεί να μείνει στη χώρα μόνο για 90 ημέρες ή στην περίπτωση που μείνει ένα εξάμηνο θα πρέπει να επιστρέψει στη χώρα του τουλάχιστον για ένα τρίμηνο. Στην περίπτωση που θελήσει να μείνει περισσότερο, όπως ενδεχομένως επιθυμεί ένας Αμερικάνος συνταξιούχος που έχει αγοράσει παραθεριστική κατοικία, η γραφειοκρατία δυσκολεύει τα πράγματα.
Μάριος Χριστοδούλου